Bỏ qua Lệnh Ruy-băng Bỏ qua nội dung chính
Tìm kiếm
Tìm kiếm
Hình ảnh liên kết
Liên kết webiste trong tỉnh
Liên kết webiste các tỉnh
Lượt truy cập

 

 Nội dung

 
​Làm sao để giải quyết vấn đề “tin ngụy tạo” trong kỷ nguyên “hậu sự thật”?   15-03-2017
Khi Đức và Pháp hướng tới bầu cử năm 2017, áp lực đè nặng lên các hãng khổng lồ công nghệ như Google và Facebook nhằm giải quyết thách thức của nạn tin giả mạo (hay còn gọi tin giả, tin ngụy tạo, tin sai sự thật). Nhưng trong kỷ nguyên của các luồng tin tức có tính chính trị hóa cao, câu hỏi mà mọi người đặt tra là làm sao để sự thật có thể được tách bạch an toàn với sự hư cấu mà không cần đối chiếu với các nguồn tin xác thực khác?


Làm cách nào để giải quyết vấn đề tin giả trong thế giới hậu sự thật? Ảnh: Kagenmi/Depositphotos

Phương pháp của Facebook và Google

Sau cuộc bầu cử Mỹ gây tranh cãi trong năm 2016, Facebook đang đối mặt với sự chỉ trích mạnh mẽ rằng không kiểm soát tốt hơn làn sóng các bài báo đưa tin giả mạo phát tán khắp nền tảng của công ty. CEO Mark Zuckerberg từ lâu khăng khăng rằng Facebook không phải là một nhà xuất bản truyền thông mà đúng hơn là một công ty công nghệ và người dùng chịu trách nhiệm cơ bản cho nội dung được lan truyền trên nền tảng. Nhưng cuối năm 2016, vấn đề đã quá lớn nên không thể làm ngơ và Facebook đã công bố một loạt các biện pháp để xử lí việc phát tán tin tức sai lệch.

Zuckerberg đã thận trọng phát biểu rằng “chúng tôi không muốn trở thành trọng tài của sự thật” trước khi một loạt các giao thức được phát triển. Đó bao gồm phá tan kinh tế học của các trang web tin tức giả bằng cách khóa doanh số quảng cáo tới các trang gây tranh cãi và đưa vào một quy trình xác thực của bên thứ 3 vào để đánh dấu một số bài báo là giả hoặc gây tranh cãi.

Kể từ đầu năm 2017, Facebook đã thử nghiệm các biện pháp mới này ở Mỹ và ra mắt rộng rãi hơn ở Đức và Pháp. Người dùng có thể đánh dấu các bài bào bị nghi là tin giả mạo mà sẽ chuyển tiếp câu chuyện đến một tổ chức kiểm tra sự thật bên thứ ba để đánh giá độ xác thực của bài báo. Nếu câu chuyện được đánh dấu là giả, nó sẽ được đánh dấu nổi bật là “gây tranh cãi bởi bộ phận kiểm tra sự thật bên thứ 3” và người dùng sẽ thấy cảnh báo trước khi lựa chọn chia sẻ thông tin.

Google cũng khởi xướng một sáng kiến gọi là "CrossCheck” mà ban đầu sẽ vận hành ở Pháp từ đầu năm 2017, trước cuộc bầu cử tổng thống nước này. CrossCheck đã hợp tác với nhiều tổ chức đưa tin của Pháp với mục tiêu kiểm tra sự thật các bài báo mà người dùng báo cáo là có thể sai sự thật. Rất giống với kế hoạch của Facebook, các bài báo được cho là sai bởi ít nhất 2 tổ chức báo chí độc lập sẽ được đánh dấu là tin giả trong bản cập nhật tin tức của người dùng.

Kỷ nguyên hậu sự thật

Trong khi các chiến lược này chắc chắn là hướng đi được hoan nghêng từ các ngành công nghệ đang cố gắng xử lí vấn đề thì chúng ta đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng ngày càng có tính sống còn về điều gì tạo nên tin giả. Khi tổng thống Mỹ cáo buộc một tổ chức như CNN là hãng đưa tin ngụy tạo thì việc đó sẽ cho phép một số bộ phận trong cộng đồng tấn công lại tính chân thực của người cơ bản đang xác định điều gì là thật và không thật.

Từ điển Oxford tuyên bố “hậu sự thật” là từ của năm 2016, định nghĩa nó như một tính từ “có liên quan tới hoặc biểu thị những tình huống mà ở đó sự thật chủ quan ít gây ảnh hưởng trong việc định hình công luận hơn là lôi cuốn cảm tính và niềm tinh của cá nhân”.

Có vẻ như năm 2016 không chỉ là năm của bất ổn chính trị mà nó còn là một trong năm bất ổn về triết học căn bản. Thậm chí các nguồn tin khách quan khó tin cũng bị ảnh hưởng khi thậm chí các nguồn tin khoa học đáng tin cậy trước đây đã bị chính trị hóa một cách mạnh mẽ. Với mỗi nhà khoa học nói về một điều gì đó thì chắc chắn có một người nào đó sẽ đứng lên phản bác quan điểm mà không hề liên quan đến chuyên ngành hoặc thiếu đi kiến thức chuyên ngành đó. Tất cả các dữ liệu khí hậu, miễn dịch, thậm chí các ước tính độ lớn đám đông đều được đưa tranh cãi ở một số luồng thông tin khi các nhà khoa học bị đổ lỗi ấp ủ các chương trình nghị sự chính trị. Thông tin không được công bố đối lập với sự đồng thuận chúng đều lập tức được tuyên bố bị lấp liếm.

Chúng ta giờ đã đạt đến điểm mà ở đó đủ công bằng để đặt câu hỏi rằng làm sao chúng ta thậm chí định rõ một câu chuyện tin tức có thực sự được xác thực khi mà bản thân các nguồn sự thật vẫn còn đang bị nghi ngờ?

Liệu trí tuệ nhân tạo có thể giúp ích?

Nhiều tổ chức hiện đang quay sang công nghệ để giúp tìm cách phân định rõ ràng hơn giữa sự thật và hư cấu. ClaimBuster từ Đại học Texas là một thuật toán phân tích câu theo thời gian thực để tìm các cấu trúc hoặc từ quan trọng tương ứng với các phát biểu thực tế. Hệ thống không đánh giá sự thật của các lời phát biểu mà nó chỉ có thể xác định liệu phát biểu đó các cần kiểm tra không dựa thang điểm 0 đến 1.0. Nó là một bước tiến đầu tiên hướng tới một hệ thống có thể xác định liệu ai đó có đang đưa ra lời tuyên bố có thực không và sau đó chuyển sang một quy trình mà ở đó các tuyên bố được xác minh một cách tự động.

Trong khi các hệ thống AI như thế rõ ràng hữu ích cho việc kiểm tra trực tiếp các loài phát biểu mà có thể xác minh được thì chúng vẫn hụt hơi khi xét rằng rất nhiều tin tức xoay quanh lời kể đáng tin đáng tin về các sự kiện được chứng kiến hoặc trích dẫn dữ liệu thống kê mới được tập hợp.

Ngoài ra, chất lượng giải nghĩa của báo chí không thể bị thay thế bởi trí tuệ nhân tạo. Khi thảo luận vấn đề cách tin tức có thể bị trừu tượng thông qua ngôn từ được sử dụng để thuật lại nó, phóng viên tờ Gardian Martin Robbins đã sử dụng ví dụ về sắc lệnh tạm gần đây của tổng thống Mỹ về tạm thời cấp nhập cảnh vào Mỹ đối với công dân một số nước. Một số tổ chức tin tức đã đề cập sắc lệnh là “lệnh cấm đạo hồi” và trong khi bản thân sắc lệnh nhắm đến một số quốc gia mà không phải nhắm vào tôn giáo, ông giải thích. “Nói rằng sắc lệnh của ông Trump là lệnh cấm người đạo hồi là sai về mặt kỹ thuật nhưng cho rằng nó không nhắm vào đạo hồi cũng không hoàn toàn đúng”.

Robbins mô tả môi trường hiện tại của chúng ta như dẫn tới “một dạng tin tức lượng tử” mà ở đó các câu chuyện có thể đồng thời vừa đúng lại vừa sai. Khi chương trình nghị sự có thể được nạp vào ngôn từ quá nặng, làm sao chúng ta có thể tin tưởng vào bất kỳ bên thứ 3 nào để xá minh câu chuyện cho chúng ta? Mối nguy hiểm là rằng các chương trình nghị sự chính trị có thể dễ dàng được chèn vào những bài báo mà vẫn có thể được xem là tin tức đúng sự thật. Liệu Facebook có thể xác định một câu chuyện về lệnh cấp nhập cảnh của ông Trump sử dụng ngôn ngữ “lệnh cấm đạo hồi” có thể là tin giả không? Niềm hy vọng khả dĩ nào mà một thuật toán có thể mang lại trong việc giải mã sự phức tạp của ngôn ngữ con người?

Tùy thuộc vào tất cả chúng ta

Trong một cuộc hội thoại với CEO của Twitter Jack Dorsey hồi tháng 12/2016, kẻ đào tẩu gây tranh cãi Edward Snowden lo ngại rằng các nỗ lực được thực hiện bởi các nền tảng công nghệ nhằm phân loại độ tin cậy của nội dung có thể dẫn tới sự kiểm duyệt.

“Vấn đề tin giả không được giải quyết bằng cách đặt hy vọng vào một vị trọng tài. Chúng ta phải thực thi và truyền bá ý tưởng rằng tư duy phê phán giờ đây được bận tâm nhiều hơn từng có, với thực tế rằng nó đang trở nên rất phổ biến”, Snowden nói.

Bất kể kiến thức chính trị đã có, tất cả chúng ta cần phải tiếp cận thông tin với một quan điểm phê phán và tích cực. Vấn đề tin giả không hẳn là một vấn đề đảng phái, nhiều người tung tin giả đơn thuần vì mục đích lợi nhuận.

Tư duy phê phán là một hành động phi chính trị và rốt cuộc tất cả chúng ta đều phải chịu trách nhiệm về thông tin chúng ta tiếp nhận và chia sẻ.

Tin giả mạo sẽ vẫn tồn tại miễn sao con vẫn còn kể chuyện nhưng với Internet đang bất ngờ dẫn chủ hóa bản chất truyền bá thông tin, hơn bao giờ hết, giờ trách nhiệm đặt trên vai tất cả chúng ta là phải trở nên thông minh hơn, đa nghi hơn và phê phán hơn.

LH (New Atlas)

In nội dung
Các tin đã đăng ngày
Chọn một ngày từ lịch.
 
 

 THÔNG BÁO

 
 

 Thủ tục hành chính

 
 

 Hình ảnh hoạt động

 
  • PGS.TS Phạm Văn Sáng, Giám đốc...
  • PGS.TS Phạm Văn Sáng, Giám đốc...
  • PGS.TS Phạm Văn Sáng, Giám đốc...
  • TS. Trần Chí Thành, Viện trưởn...
  • TS.Nguyễn Vũ Quỳnh, Trưởng phò...
  • Ông Nguyễn Hùng Phong, Giám đố...
  • Các đồng chí: Nguyễn Phú Cường...
VIDEO CLIP
  • Ứng dụng công nghệ đèn LED trong sản xuất đạt hiệu quả cao
  • Đoàn xúc tiến đầu tư tại Đài Loan làm việc với Công ty Công nghệ sinh học Vạn Bảo Lộc
  • Đồng Nai là tỉnh đầu tiên được đo hàm lượng vàng
  • Công bố chỉ dẫn địa lý cho chôm chôm Long Khánh
  • Hội thảo nhân rộng mô hình ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp
  • Hội nghị cán bộ công chức và triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ năm 2015
  • Vũ điệu đen tối "đồng hồ xăng" phần 2
  • Vũ điệu đen tối "đồng hồ xăng" phần 1
  • Nhiều trạm xăng dầu sử dụng công nghệ cao gắn chíp qua mắt người tiêu dùng và các cơ quan chức năng
  • Ký kết thỏa thuận hợp tác với trường Đại học Okayama (Nhật Bản)